فولاد مبارکه؛ ۱۵ سال گزارش‌دهی انتشار کربن

نصف جهان: فولاد مبارکه با بیش از ۱۵ سال مشارکت مستمر در برنامه اقدام اقلیمی انجمن جهانی فولاد (worldsteel)، از شرکت‌های باسابقه در زمینه پایش و گزارش‌دهی انتشار دی‌اکسیدکربن در صنعت فولاد جهان به شمار می‌رود. این تجربه، در کنار به‌روزرسانی روش‌شناسی گزارش‌دهی در سال ۲۰۲۴، زیرساختی اطلاعاتی برای ارزیابی شدت انتشار گازهای گلخانه‌ای و برنامه‌ریزی در مسیر کربن‌زدایی فراهم کرده است.

بیش از ۱۵ سال ثبت و پایش داده‌های کربن
به نقل از مدیریت ارتباطات گروه فولاد مبارکه، برنامه جمع‌آوری داده‌های انتشار CO₂ انجمن جهانی فولاد از سال ۲۰۰۸ با هدف ایجاد چارچوبی یکپارچه برای جمع‌آوری، ارزیابی و مقایسه اطلاعات انتشار گازهای گلخانه‌ای راه‌اندازی شد.
در این برنامه، سالانه بیش از ۲۰۰ شرکت مشارکت می‌کنند. فولاد مبارکه نیز طی بیش از ۱۵ سال گذشته، اطلاعات مربوط به انتشار خود را به‌صورت مستمر ارائه داده و پس از تأیید داده‌ها، گواهی مشارکت دریافت کرده است.
تداوم این روند، مجموعه‌ای از داده‌های تاریخی را در اختیار این شرکت قرار داده است که می‌تواند برای بررسی تغییرات شدت انتشار، ارزیابی آثار اقدامات بهره‌وری انرژی و شناسایی زمینه‌های بهبود عملکرد زیست‌محیطی به کار گرفته شود.

تغییر استانداردهای گزارش‌دهی انتشار کربن در سال ۲۰۲۴
روش‌شناسی برنامه اقدام اقلیمی انجمن جهانی فولاد بر استاندارد ISO 14404 استوار است. این چارچوب برای محاسبه و مقایسه شدت انتشار CO₂ در فرایند تولید آهن و فولاد، تفاوت فناوری‌های تولید و مرزهای گزارش‌دهی را در نظر می‌گیرد.
در به‌روزرسانی سال ۲۰۲۴، تغییراتی با هدف افزایش دقت، شفافیت و قابلیت مقایسه عملکرد شرکت‌های فولادی اعمال شد. یکی از تغییرات مهم، فراهم شدن امکان گزارش‌دهی گسترده‌تر درباره انتشارهای غیرمستقیم زنجیره ارزش در قالب دامنه ۳ (Scope 3) است.
انتشارهای دامنه ۳ خارج از کنترل مستقیم شرکت رخ می‌دهند و می‌توانند مواردی مانند حمل‌ونقل، تأمین مواد اولیه و برخی فعالیت‌های بالادستی و پایین‌دستی زنجیره ارزش را شامل شوند. توجه به این بخش، امکان بررسی جامع‌تری از ردپای کربن مرتبط با فعالیت‌های صنعتی را فراهم می‌کند.

تفکیک تولید فولاد خام از فرایندهای پایین‌دستی
تغییر دیگر در روش‌شناسی سال ۲۰۲۴، تعریف مرز محاسباتی جدیدی با عنوان «فولاد خام بالادستی» است. این تعریف امکان تفکیک فرایند تولید فولاد خام از فعالیت‌های پایین‌دستی، از جمله نورد گرم، نورد سرد، گالوانیزه و تولید ورق رنگی را فراهم می‌کند.
این تفکیک اهمیت دارد؛ زیرا شرکت‌های فولادی از نظر گستره فعالیت‌های تولیدی یکسان نیستند. استفاده از مرزهای مشخص‌تر در محاسبات، مقایسه شدت انتشار را دقیق‌تر می‌کند و تأثیر تفاوت در دامنه فعالیت‌های عملیاتی بر نتایج ارزیابی را کاهش می‌دهد.

داده‌های زیست‌محیطی؛ مبنای برنامه‌ریزی برای کربن‌زدایی
تداوم حضور فولاد مبارکه در برنامه اقدام اقلیمی انجمن جهانی فولاد، در کنار اقدامات این شرکت در حوزه بهره‌وری انرژی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت انتشار گازهای گلخانه‌ای، بخشی از رویکرد آن برای حرکت به سمت تولید پایدار و کاهش ردپای کربن در زنجیره فولاد است.
در شرایطی که الزامات جهانی برای شفافیت اقلیمی و کاهش انتشار کربن در صنایع سنگین رو به افزایش است، برخورداری از داده‌های مستمر و قابل اتکا می‌تواند به شناسایی نقاط قابل بهبود، ارزیابی اثربخشی اقدامات و تدوین برنامه‌های مبتنی بر شواهد کمک کند.
بر این اساس، سابقه بیش از ۱۵ ساله فولاد مبارکه در گزارش‌دهی انتشار کربن، علاوه بر ایجاد امکان بررسی روندهای تاریخی، ظرفیت اطلاعاتی لازم برای ارزیابی عملکرد و پشتیبانی از تصمیم‌گیری‌های مرتبط با کربن‌زدایی صنعت فولاد را تقویت می‌کند