پایگاه خبری روزنامه نصف جهان
اصفهان در آستانه خلوت شدن و پیری
بحران جمعیت اصفهان، یک بحران تک‌بعدی نیست؛ بلکه تلاقیِ اقتصاد، سیاست، سلامت و روانشناسی است. اگر دستگاه‌های اجرایی، از فرمانداران گرفته تا مدیران ارشد، تنها به “پیگیری اداری” بسنده کنند، اصفهان در مسیر بسته شدن قطعی پنجره فرصت‌ها قرار خواهد گرفت. زمان، بزرگترین دشمن ماست.
زنگ خطر در شورای اداری استان اصفهان
ایوب درویشی، معاون سیاسی و اجتماعی استانداری اصفهان روز گذشته در جلسه شورای اداری استان، با رویکردی هشداردهنده، مسئله جمعیت را یکی از ارکان اصلی نظام حکمرانی دانست. او تأکید کرد که تداوم روند کاهش جمعیت، تهدیدی برای آینده استان است و ورود جدی دستگاه‌های اجرایی به این مسئله الزامی است. وی با اشاره به آمارهای تکان‌دهنده، از کاهش ۲۵ درصدی جمعیت استان و افت ۲۲ درصدی نرخ ازدواج خبر داد و هشدار داد که اگر روند کنونی ادامه یابد، اصفهان و کشور در سال‌های آینده با رشد منفی جمعیت و بسته شدن کامل پنجره فرصت‌ها روبرو خواهند شد.
اقتصاد و معیشت؛ قاتل شماره یک خانواده‌های اصفهانی
دکتر آریا منوچری، اقتصاددان ارشد حوزه توسعه منطقه‌ای‌ست. او در ادامه بحث درویشی، تأکید می‌کند که مسئله جمعیت، یک مسئله «فرهنگی» نیست، بلکه یک مسئله «اقتصادی محض» است. دکتر منوچری هشدار می‌دهد: «ما نمی‌توانیم از جوانان بخواهیم در میان تورم و قیمت‌های سرسام‌آور مسکن در اصفهان، مسئولیت فرزندآوری را بپذیرند. وقتی هزینه تأمین مسکن یک زوج جوان، بیش از ۱۰ سال درآمد خالص آنها باشد، ازدواج از فهرست اولویت‌های زندگی حذف می‌شود.»
سیاست‌گذاری؛ فراتر از مشوق‌های مقطعی و اداری
رضا پناهیان، تحلیل‌گر سیاست‌های کلان اجتماعی اما اعتقاد دیگری دارد. پناهیان با انتقاد از رویکردهای فعلی می‌گوید: «مشکل اصفهان این است که ما به دنبال “مشوق‌های موقت” هستیم، نه “حمایت‌های پایدار”. افزایش ۴۱ درصدی تسهیلات ازدواج، بدون اصلاح زیرساخت‌های معیشتی، تنها یک حرکت مقطعی است. ما نیازمند تغییر ساختار از مشوق‌های مالی به حمایت‌های نهادی هستیم.»
بیولوژی و سلامت؛ خاموشی نرخ باروری در آزمایشگاه‌ها
متخصص زنان و ناباروری نیز از یک زنگ خطر پزشکی سخن می‌گوید: «آمارها نشان می‌دهد که ما با پدیده‌ای به نام “تأخیر در باروری” روبرو هستیم. استرس‌های محیطی و تغییر سبک زندگی در اصفهان باعث شده تا میانگین سن اولین فرزند به شدت بالا برود. این یعنی پنجره فرصت بیولوژیک جمعیت ما در حال کوچک شدن است.»سارا شکوهی در پایان هشدار جدی را خطاب به مسئولین می‌داند : باید مسئولین دست از شعار بکشند و پای عمل بیا
جمعیت‌شناسی؛ حرکت به سمت نقطه صفر
یک جمعیت‌شناس و پژوهشگر شری هم با لحنی تند هشدار می‌دهد: «بر اساس پیش‌بینی‌ها، اگر سیاست‌های جمعیتی اصفهان تغییر نکند، ما با یک سقوط جمعیتی روبرو خواهیم بود. کاهش جمعیت فعال، موتور محرک توسعه استان را از کار خواهد انداخت. دکتر امیرحسین ناصری معتقد است که باید موانع موجود در مسیر ازدواج و فرزندآوری شناسایی و برای آنها راهکارهای عملیاتی و قابل اجرا طراحی شود و بر اساس پیش‌بینی‌های جمعیتی، در صورت استمرار روند کنونی، کشور در سال‌های ۱۴۲۵ تا ۱۴۳۰ با رشد منفی جمعیت مواجه خواهد شد و پنجره جمعیتی نیز به طور کامل بسته می‌شود.
روانشناسی اجتماعی؛ ترس از مسئولیت در نسل جدید
دکتر مریم جان‌پور، روان‌شناس اجتماعی‌ست. او معتقد است ریشه مشکل در ذهنیت‌هاست: «ما با یک ترس جمعی از آینده روبرو هستیم. جوانان اصفهانی به دلیل عدم قطعیت در آینده، مسئولیت فرزندآوری را یک ریسک بزرگ می‌بینند. تا زمانی که احساس امنیت روانی ایجاد نشود، هیچ مشوق مالی‌ای نمی‌تواند این نگرش را تغییر دهد. به همین دلیل باید دست‌به کار شد. باید به سرعت وارد یک برنامه اجرایی و عملیاتی شد و کار را شروع کرد، همین الان هم زمان بسیار زیادی از دست رفته است.این ترس از آینده است که آینده کشور ما نباید در جنگ، نه با اقتصاد، بلکه با جمعیت مورد هدف قرار بگیرد و این موضوع واقعاً ترسناک است.
مدیریت شهری؛ شهرهای بزرگ بدون روح
همچنین یک کارشناس برنامه‌ریزی شهری بر جنبه کالبدی بحث تأکید دارد: «اگر جمعیت کاهش یابد، زیرساخت‌های شهری با مازاد ظرفیت و هزینه‌های نگهداری کمرشکن روبرو می‌شوند. شهری که جمعیت سالخورده در آن غالب باشد، دیگر ماهیت “پویا” خود را از دست می‌دهد.» از نظر مهدی کاوه باید علمای علوم اجتماعی، روانشناسی، پزشکان و متخصصان پای کار بیایند تا موضوع جمعیت به موضوع اول کشور تبدیل شود و ان‌شاءالله ازدواج دوباره رونق بگیرد.