
پایگاه خبری روزنامه نصف جهان
هالووین فرصتی برای گفتوگو بهجای تقابل

فرهنگ زنده، فرهنگی نیست که فقط از مرزهای خود محافظت کند؛ فرهنگی است که آنقدر ریشهدار و پویاست که میتواند از جهان الهام بگیرد و در عین حال، رنگوبوی خود را حفظ کند.
رضا امینی : هر سال با نزدیک شدن به روزهای پایانی اکتبر، تبوتاب هالووین در گوشهوکنار جهان بالا میگیرد؛ از لباسهای خلاقانه و چهرههای گریمشده گرفته تا تزئین فروشگاهها، دورهمیهای دوستانه و جشنهای خانوادگی. در ایران هم این مناسبت کموبیش طرفدارانی پیدا کرده و البته گاهی به موضوع بحث و اختلافنظرهای فرهنگی تبدیل میشود. اما آیا مواجهه ما با چنین پدیدههایی باید حتماً میان پذیرش کامل و مخالفت مطلق محدود بماند؟ پس شاید وقت آن رسیده که به جای نگاه تقابلی، از زاویهای متفاوت به هالووین و دیگر جشنهای وارداتی نگاه کنیم، چگونه؟ با بومیسازی فرهنگی.
فرهنگ ایرانی در طول تاریخ، همواره با فرهنگهای دیگر در ارتباط بوده و در بسیاری موارد، عناصر بیرونی را متناسب با ذوق، باورها و سنتهای خود بازآفرینی کرده است. این توانایی نه نشانه ضعف هویت، بلکه میتواند نشانه پویایی و اعتمادبهنفس فرهنگی باشد. چرا نباید از جذابیت هالووین برای خلق تجربهای متناسب با فرهنگ ایرانی استفاده کنیم؟ میتوان به جای تقلید صرف از نمادهای خارجی، سراغ شخصیتهای افسانهای ایرانی، قصههای کهن، پوششهای محلی، آیینهای بومی و حتی افسانههای عامیانه رفت و جشنی متفاوت و خلاقانه ساخت؛ جشنی که هم سرگرمکننده باشد و هم فرصتی برای آشنایی نسل جدید با میراث فرهنگی ایران فراهم کند.
البته قرار نیست هر رسم خارجی را بیچونوچرا بپذیریم؛ همانطور که نفی و طرد شتابزده آنها هم لزوماً به تقویت فرهنگ بومی منجر نمیشود.
شاید بهتر باشد به جای آنکه هالووین را به میدان تقابل فرهنگها تبدیل کنیم، آن را فرصتی برای خلاقیت، گفتوگو و بازآفرینی فرهنگی بدانیم. فرهنگ زنده، فرهنگی نیست که فقط از مرزهای خود محافظت کند؛ فرهنگی است که آنقدر ریشهدار و پویاست که میتواند از جهان الهام بگیرد و در عین حال، رنگوبوی خود را حفظ کند.
