ساخت مخزن ۵۳۰ تنی پالایشگاه اصفهان در ۱۰ ماه

نصف جهان: متخصصان شرکت دانش‌بنیان مشعل‌پویا اسپادانا موفق شدند مخزن تحت فشار ۵۳۰ تنی طرح گوگردزدایی پالایشگاه اصفهان را پس از توقف ساخت در کره جنوبی، طی ۱۰ ماه کاری تکمیل کنند؛ دستاوردی صنعتی که علاوه بر تقویت توان ساخت داخل، می‌تواند زمینه کاهش وابستگی به واردات تجهیزات راهبردی، مدیریت هزینه‌های پروژه‌های نفتی و توسعه بازار شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی را فراهم کند.

به گزارش نصف جهان عملیات ساخت، جوشکاری و آزمون‌های تخصصی مخزن تحت فشار V-۷۴۲۰۳ واحد بازیافت هیدروژن (RHU) پالایشگاه اصفهان روز سه‌شنبه به پایان رسید. این تجهیز فوق‌سنگین که ابتدا ساخت آن به یک شرکت کره‌ای واگذار شده بود، پس از توقف پروژه در پی تحریم‌ها، به کشور منتقل شد و ادامه عملیات ساخت و تکمیل آن به متخصصان داخلی سپرده شد.

 

فناوری جوشکاری پیشرفته؛ مزیت رقابتی ساخت داخل

مخزن V-۷۴۲۰۳ با وزن ۵۳۰ تن، فشار کاری ۱۵۴.۶ بار و ضخامت بدنه ۲۷۸ میلی‌متر، از تجهیزات کلیدی طرح گوگردزدایی پالایشگاه اصفهان به شمار می‌رود. ساخت چنین تجهیزی به فناوری‌های پیشرفته، کنترل دقیق کیفیت و رعایت الزامات سخت‌گیرانه مهندسی نیاز دارد. متخصصان مشعل‌پویا اسپادانا برای تکمیل این پروژه از فناوری جوشکاری زیرپودری خودکار (SAW) مجهز به نازل شکاف باریک (Narrow Gap) استفاده کردند؛ روشی که اجرای جوشکاری در ضخامت‌های بالا را امکان‌پذیر می‌کند. به‌کارگیری این فناوری برای ساخت مخزن تحت فشار با ضخامت یادشده، نخستین تجربه از این نوع در کشور عنوان شده است.

همچنین کنترل شرایط حرارتی، آزمون‌های پیشرفته فراصوتی و بازرسی اتصالات برای اطمینان از کیفیت ساخت انجام شد و نتایج بررسی‌ها به تأیید بازرسان و نمایندگان ارکان طرح رسید.

 

بومی‌سازی تجهیزات نفتی؛ فرصتی برای کاهش هزینه و وابستگی ارزی

تکمیل این مخزن در داخل کشور، نمونه‌ای از ظرفیت مهندسی ایرانی برای ادامه پروژه‌های صنعتی متوقف‌شده در اثر تحریم‌هاست. ساخت تجهیزات فوق‌سنگین در داخل، در صورت برخورداری از کیفیت فنی و اقتصادی رقابتی، می‌تواند نیاز به خرید خارجی، هزینه‌های انتقال و ریسک تأخیر در تأمین قطعات را کاهش دهد. از منظر اقتصادی، توسعه این توانمندی همچنین امکان افزایش سهم شرکت‌های داخلی در زنجیره تأمین صنعت نفت، حفظ دانش فنی و ایجاد فرصت‌های تازه برای صادرات خدمات مهندسی و تجهیزات صنعتی را فراهم می‌کند. البته میزان صرفه‌جویی ارزی این پروژه به اطلاعاتی مانند هزینه قرارداد خارجی، مخارج تکمیل داخلی و هزینه‌های حمل و انتقال وابسته است و بدون انتشار این داده‌ها نمی‌توان رقم مشخصی برای آن اعلام کرد.

 

تمرکز بر تخصص؛ راهبرد تازه پالایشگاه اصفهان

غلامرضا باقری‌دیزج، مدیرعامل و نایب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت پالایش نفت اصفهان، با اشاره به تغییر رویکرد مدیریتی از آذرماه ۱۴۰۳ گفت تمرکز شرکت‌های زیرمجموعه بر حوزه‌های تخصصی، جایگزین گسترش بی‌رویه فعالیت‌ها شده است. به گفته وی، شرکت‌ها موظف شدند برنامه‌های خود را در بازه زمانی سه تا شش ماه تدوین کنند؛ رویکردی که در مشعل‌پویا اسپادانا به تمرکز بر ساخت سازه‌های فلزی، مخازن و ظروف تحت فشار و خنک‌کننده‌های هوایی (ایرکولر) انجامید.

ساخت ایرکولر موردنیاز واحد تصفیه هیدروژنی نفت‌گاز (DHT) از نمونه‌های این ظرفیت است. این تجهیز با هدف پاسخ‌گویی به مشکلاتی مانند خوردگی، نشتی و توقف‌های مکرر تجهیزات پیشین ساخته شده و اکنون در کنار نمونه‌های مشابه در حال بهره‌برداری است. ساخت برخی مبدل‌های موردنیاز واحد بنزین نیز از فرصت‌های پیش‌روی این شرکت به شمار می‌رود. باقری‌دیزج تأکید کرد توانمندی‌های مشعل‌پویا نباید به تأمین نیازهای داخلی پالایشگاه محدود بماند و شناسایی مشتریان صنعتی جدید، توسعه همکاری‌ها و انعقاد قرارداد با سایر مجموعه‌ها باید در دستور کار قرار گیرد.

 

نقش پالایشگاه اصفهان در تأمین سوخت کشور

پالایشگاه اصفهان با ظرفیت پالایش حدود ۳۷۵ هزار بشکه نفت خام در روز، در زمینی به مساحت ۳۴۰ هکتار در شمال غربی اصفهان فعالیت می‌کند و حدود ۳۰ نوع فرآورده نفتی اصلی و ویژه تولید می‌کند. این پالایشگاه روزانه حدود ۱۴ میلیون لیتر بنزین یورو ۵ و ۲۳ میلیون لیتر گازوئیل یورو ۵ تولید می‌کند و حدود ۲۵ درصد سوخت موردنیاز کشور را تأمین می‌کند؛ ازاین‌رو، تکمیل تجهیزات طرح گوگردزدایی آن از منظر پایداری تولید و ارتقای کیفیت فرآورده‌های نفتی اهمیت دارد.

با پایان آزمون‌های تخصصی و تأیید کیفیت ساخت، عملیات انتقال مخزن V-۷۴۲۰۳ به محل اجرای طرح بازیافت هیدروژن آغاز شد. این پروژه نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری بر دانش فنی، فناوری‌های پیشرفته جوشکاری و تخصص شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند به یکی از مسیرهای مهم توسعه ساخت داخل، کاهش ریسک پروژه‌های نفتی و تقویت اقتصاد صنعتی ایران تبدیل شود.