ذخیره سد زایندهرود ۲۱۲ میلیون مترمکعب+ آمار ذخیره سدهای استان
با ذخیره ۲۱۲ میلیون مترمکعبی پایان سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ نیز فاصله سد با میانگین خودش حدود ۴۹۲ میلیون مترمکعب است.
تحریریه پایگاه خبری نصفجهان : ذخیره سد زایندهرود در پایان سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ به ۲۱۲ میلیون مترمکعب رسید؛ رقمی که اگرچه نسبت به ذخیره ۱۹۱ میلیون مترمکعبی پایان سال آبی گذشته افزایش نشان میدهد، اما همچنان فاصله قابل توجهی با میانگین بلندمدت ذخیره این سد دارد و تداوم فشار بر منابع آبی اصفهان را نشان میدهد.
پایان یک سال آبی دیگر؛ زایندهرود با چه میزان آب وارد سال جدید شد؟
به گزارش پایگاه خبری نصفجهان سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ برای منابع آبی اصفهان در حالی به پایان رسید که بر اساس اعلام خلیل دادخواه، معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای اصفهان، مجموع ذخیره آب سدهای استان به ۲۳۹ میلیون مترمکعب رسید. در این میان، سهم سد زایندهرود بهعنوان مهمترین مخزن تأمینکننده آب استان، ۲۱۲ میلیون مترمکعب اعلام شده است. این رقم در نگاه نخست نسبت به سال گذشته افزایش دارد، اما بررسی روند چند سال اخیر نشان میدهد وضعیت ذخیره سد همچنان در محدوده پایینی قرار دارد.
سال گذشته، در پایان سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، حجم ذخیره سد زایندهرود ۱۹۱ میلیون مترمکعب گزارش شده بود. در همان گزارش، میانگین بلندمدت ذخیره پایان سال آبی حدود ۷۰۴ میلیون مترمکعب اعلام شد. بنابراین ذخیره ۲۱۲ میلیون مترمکعبی امسال، در مقایسه با سال گذشته حدود ۲۱ میلیون مترمکعب، معادل ۱۱ درصد افزایش داشته است؛ اما همچنان حدود ۷۰ درصد پایینتر از میانگین بلندمدت قرار دارد.
میانگین بلندمدت؛ فاصله ۵۰۰ میلیون مترمکعبی
یکی از مهمترین شاخصها برای ارزیابی وضعیت سد، مقایسه ذخیره فعلی با میانگین تاریخی است. در پایان سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، میانگین بلندمدت ذخیره سد زایندهرود ۷۰۴ میلیون مترمکعب اعلام شده بود، در حالی که ذخیره واقعی سد تنها ۱۹۱ میلیون مترمکعب بود. با ذخیره ۲۱۲ میلیون مترمکعبی پایان سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ نیز فاصله سد با این میانگین همچنان حدود ۴۹۲ میلیون مترمکعب است. به بیان ساده، حجم آب موجود در سد زایندهرود هنوز به یکسوم میانگین بلندمدت پایان سال آبی نیز نرسیده است.
فقط ذخیره مهم نیست؛ ورودی آب هم تعیینکننده است
بررسی وضعیت زایندهرود بدون توجه به میزان ورودی آب، تصویر کاملی ارائه نمیدهد. در سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، ورودی آب به سد زایندهرود ۸۷۸ میلیون مترمکعب اعلام شد؛ این در حالی بود که ورودی سال قبل حدود یک میلیارد و ۳ میلیون مترمکعب و میانگین ۱۰ ساله ورودی حدود یک میلیارد و ۳۵۱ میلیون مترمکعب گزارش شده بود. بر این اساس، ورودی آب در سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ نسبت به سال قبل حدود ۱۳ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله حدود ۳۵ درصد کاهش داشت. این ارقام نشان میدهد مسئله زایندهرود فقط به حجم آب باقیمانده در مخزن محدود نمیشود؛ میزان آبی که در طول سال وارد مخزن میشود نیز فاصله قابل توجهی با میانگین تاریخی داشته است.
بارش چلگرد چه میگوید؟
چلگرد و حوضه کوهرنگ یکی از مهمترین مناطق تغذیهکننده رودخانه زایندهرود است و تغییرات بارش در این محدوده بر منابع آب حوضه اثر مستقیم دارد. بر اساس گزارش منتشرشده درباره سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، میزان بارش در ایستگاه چلگرد تا پایان شهریور ۹۷۰ میلیمتر ثبت شد؛ در حالی که بارش سال قبل یکهزار و ۱۵۹ میلیمتر و میانگین بلندمدت یکهزار و ۳۸۳ میلیمتر اعلام شده بود. در نتیجه، بارش چلگرد در آن سال آبی نیز حدود ۱۶ درصد کمتر از سال قبل و حدود ۳۰ درصد پایینتر از میانگین بلندمدت قرار داشت.
وضعیت پرشدگی سد زایندهرود
در پایان شهریور ۱۴۰۴، میزان پرشدگی سد زایندهرود حدود ۱۵ درصد اعلام شد؛ در حالی که این رقم در سال قبل ۳۵ درصد و میانگین بلندمدت حدود ۷۳ درصد گزارش شده بود. این شاخص اهمیت ذخیره ۲۱۲ میلیون مترمکعبی فعلی را بیشتر مشخص میکند؛ چراکه حتی افزایش ذخیره نسبت به سال گذشته، به معنای پرشدگی مناسب مخزن یا بازگشت آن به شرایط نرمال نیست.
ذخیره سدهای اصفهان چقدر است؟
بر اساس آخرین اعلام شرکت آب منطقهای اصفهان، مجموع ذخیره سدهای استان در پایان سال آبی به ۲۳۹ میلیون مترمکعب رسیده است.
از این میزان:
سد زایندهرود: ۲۱۲ میلیون مترمکعب
سد گلپایگان: ۱۴.۴ میلیون مترمکعب
سد قرهآقاچ سمیرم: ۳ میلیون مترمکعب
سد حنا: ۶.۲ میلیون مترمکعب
سد کمانه سمیرم: ۳ میلیون مترمکعب
سد خمیران تیران و کرون: ۱.۷ میلیون مترمکعب
سد باغکل خوانسار: حدود یک میلیون مترمکعب
سد آغچه فریدونشهر: حدود ۴۰۰ هزار مترمکعب
در نتیجه، بخش عمده ذخیره سدهای استان همچنان در سد زایندهرود متمرکز است.
آیا افزایش ذخیره سد زایندهرود نشانه بهبود وضعیت آب اصفهان است؟
افزایش ۲۱ میلیون مترمکعبی ذخیره نسبت به پایان سال آبی گذشته، یک تغییر مثبت در حجم مخزن محسوب میشود؛ اما برای ارزیابی وضعیت منابع آب اصفهان، تنها مقایسه دو سال کافی نیست چرا که ضروری است سه شاخص همزمان بررسی شوند:
۱. ذخیره مخزن: ۲۱۲ میلیون مترمکعب در پایان سال آبی جاری.
۲. میانگین تاریخی: حدود ۷۰۴ میلیون مترمکعب در پایان سال آبی.
۳. روند ورودی آب: در سال آبی ۱۴۰۳–۱۴۰۴، ورودی ۸۷۸ میلیون مترمکعب در برابر میانگین ۱۰ ساله یک میلیارد و ۳۵۱ میلیون مترمکعب قرار داشت. بنابراین افزایش ذخیره امسال را باید در چارچوب یک حوضه آبی با ذخایر پایین و فاصله زیاد از میانگین تاریخی تحلیل کرد.
زایندهرود در آغاز سال آبی جدید؛ عدد ۲۱۲ میلیون مترمکعب چه معنایی دارد؟
عدد ۲۱۲ میلیون مترمکعب، مهمترین عددی است که زایندهرود سال آبی جدید را با آن آغاز میکند. این حجم آب باید در طول سال برای نیازهای مختلف از جمله آب شرب، محیط زیست، کشاورزی و صنعت مدیریت شود. به همین دلیل، میزان بارشهای پاییز و زمستان، ورودی رودخانه، وضعیت حوضه کوهرنگ، برداشتها و سیاستهای مدیریت مصرف میتوانند در تغییر وضعیت مخزن نقش تعیینکننده داشته باشند. زایندهرود تنها یک رودخانه برای تأمین آب کشاورزی نیست؛ این رودخانه یکی از منابع اصلی تأمین آب شرب و فعالیتهای اقتصادی و زیستمحیطی در مرکز ایران به شمار میرود.